Δες μέσα

Οι Ινδοευρωπαίοι Γλώσσα και Πολιτισμός

Ποιοι ήταν οι Ινδοευρωπαίοι, πού και πότε εμφανίστηκαν στο προσκήνιο, ποια ήταν η γλώσσα τους και τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά; Πώς μελετάται η προϊστορία τους και πώς αποκαθίσταται η γλώσσα τους; Πόσο ρεαλιστικές είναι οι αποκαταστάσεις των ιστορικών γλωσσολόγων; Αυτά είναι ορισμένα μόνο ερωτήματα στα οποία αναζητούνται απαντήσεις στις σελίδες του βιβλίου. Ανάμεσα στα θέματα που θίγονται είναι: η γλωσσική και η πολιτισμική αποκατάσταση, η γλωσσολογική παλαιοντολογία, η σχέση της γλωσσολογίας με άλλες επιστήμες, η ετυμολογική έρευνα, η ποιητική γλώσσα των Ινδοευρωπαίων, η σχέση της ιστορικής αποκατάστασης με τη γλωσσική τυπολογία και την ιστορική πραγματικότητα και η θέση της ελληνικής στους κόλπους της ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας.
Η μέθοδος που εφαρμόζεται είναι η ιστορικοσυγκριτική μέθοδος με όλες τις συμπληρωματικές τεχνικές, ενώ η προσέγγιση είναι διεπιστημονική, δηλαδή μια συνδυαστική και διακλαδική προσέγγιση με την οποία επιχειρείται η καθιέρωση κριτηρίων και αρχών για τη συνεργασία της ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας με συγγενείς και συναφείς επιστημονικούς κλάδους όπως είναι η αρχαιολογία, η φιλολογία, η εθνολογία, αλλά και με επιστήμες έξω από τον παραδοσιακό χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών όπως είναι η βιολογία και η γενετική. Μέσα σ’ αυτό το διεπιστημονικό πλαίσιο διερευνάται η δυνατότητα σύζευξης ανάμεσα στη γλώσσα, την κοινωνία και τον πολιτισμό των Ινδοευρωπαίων, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις που διέπουν αυτή τη σχέση. 

Περιεχόμενα

Πρόλογος
1. Οι Ινδοευρωπαίοι και η ινδοευρωπαϊκή
Οι Ινδοευρωπαίοι και η ινδοευρωπαϊκή γλώσσα
Οι ινδοευρωπαϊκές γλώσσες:
-Ινδική
-Ιρανική
-Τοχαρική
-Αρμενική
-Γλώσσες της Ανατολίας:
Χεττιτική
Παλαϊκή
Λουβική
Λυκική
Λυδική
Καρική
Σιδητική
-Ελληνική
-Αλβανική
-Ο κλάδος των ιταλικών γλωσσών:
Λατινική
Φαλισκική
Οσκοουμβρική
-Κελτική
-Γερμανική
-Σλαβική
-Βαλτικές γλώσσες
-Υπολειμματικές γλώσσες:
Φρυγική
Θρακική
Ιλλυρική
Βενετική
Μεσσαπική
Σικουλική και ελυμική
Λουζιτανική
2. Σύντομη ιστορική επισκόπηση
Οι πρωτεργάτες
Ο August Schleicher και η εποχή του
Οι Νεογραμματικοί
Ο 20ός αιώνας
Η ινδοευρωπαϊκή γλωσσογεωγραφία
Ινδοευρωπαϊκή συγκριτική φιλολογία
Η ινδοευρωπαϊκή και άλλες γλωσσικές οικογένειες
3. Γλωσσική αποκατάσταση Ι: η μέθοδος εσωτερικής αποκατάστασης
Γλωσσική αλλαγή
Γλωσσική αποκατάσταση
Η μέθοδος της εσωτερικής αποκατάστασης
Επένθεση των -δ- και -β- μεταξύ έρρινων και υγρών
Ο Κανόνας του Grassmann
Η μετάπτωση και η θεωρία των λαρυγγικών
Η φωνοτακτική οργάνωση της ινδοευρωπαϊκής και η αρχαία ελληνική
Άλλες περιπτώσεις εσωτερικής αποκατάστασης
Εσωτερική αποκατάσταση και δακτυλικό εξάμετρο
Σχετική χρονολόγηση
Η αρχή της ομοιομορφίας
Συγχρονία ή διαχρονία;
4. Γλωσσική αποκατάσταση ΙΙ: η συγκριτική μέθοδος
Γλωσσικές σχέσεις και γλωσσικές οικογένειες
Η συγκριτική μέθοδος: κριτήρια
Ονοματοποιΐα
Το βασικό λεξιλόγιο
Η σημασία
Το μέγεθος των τύπων
Εναλλακτικές επιλογές
Η φύση του υλικού
Τα γλωσσικά δάνεια
Η γραμματική δομή
Η ιστορικότητα των αποτελεσμάτων
Το τυπολογικό κριτήριο
Τα όρια και οι περιορισμοί της συγκριτικής μεθόδου
Ο μικρός αριθμός ετυμολογικών εξισώσεων
Κυκλικότητα
Είναι ισχυρή η μέθοδος σε τυπολογικά διαφορετικές οικογένειες;
Λεξική διάχυση
Είναι η γλωσσική αλλαγή σταδιακή ή απότομη;
Το χρονικό βάθος
Άλλα συναφή ερωτήματα
Πέρα από τη συγκριτική μέθοδο
Η απομακρυσμένη σχέση
Η τεχνική της πολλαπλής σύγκρισης
Μαθηματικές και στατιστικές μέθοδοι
Γλωσσική αλλαγή και η θεωρία του ‘αόρατου χεριού’
Γλωσσικές και πολιτισμικές ενώσεις
Γλωσσικό υπόστρωμα
Κριτήρια (υπο-)ομαδοποίησης των γλωσσών
Κοινοί νεωτερισμοί
Κοινά κληρονομικά στοιχεία
Παράλληλοι νεωτερισμοί
5. Η γλωσσογεωγραφία της ινδοευρωπαϊκής
Οι πρώτες προσπάθειες
Το μοντέλο του γενεαλογικού δέντρου
Το μοντέλο των κυμάτων
Η θεωρία της γλωσσικής σύγκλισης
Η Νεογλωσσολογική Σχολή
Το μοντέλο των διακεκομμένων ισορροπιών
Ινδοευρωπαϊκή διαλεκτολογία
Η Υπόθεση Χώρος-Χρόνος
Wolfgang Meid
Francisco Adrados
Gamkrelidze & Ivanov
Erich Neu
Vladimir Georgiev
Raimo Anttila
Άλλες προτάσεις
Η προϊνδοευρωπαϊκή
6. Γλωσσολογική παλαιοντολογία
Το ιστορικό
Λέξεις και Πράγματα (Worter und Sachen)
Σημασιολογικά και λεξικά πεδία Αποκατάσταση της πρωτοσημασίας
Δυνατότητες και προοπτικές
7. Γλώσσα και αρχαιολογία
Ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία και αρχαιολογία
Η κοιτίδα των Ινδοευρωπαίων
Γλωσσικό υλικό
Γλωσσικά δάνεια
Γλωσσικά υποστρώματα
Το ονοματολογικό υλικό
Στοιχεία από το φυσικό περιβάλλον
Το επιχείρημα της φηγού
Το επιχείρημα του σολομού
Ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά
Αρχαιολογικά και πολιτισμικά στοιχεία
8. Ιστορική αποκατάσταση και τυπολογία
Οι τυπολογικές ταξινομήσεις
Ιστορική γλωσσολογία και τυπολογία
Η έννοια της επαγωγικότητας
Συστημικότητα
9. Ιστορία της γλώσσας και γενετική
Γλώσσα και γενετική
Ιστορική γλωσσολογία και γενετική
Το γλωσσικό και το γενετικό δέντρο
10. Ο ρεαλισμός των αποκαταστάσεων
Η έννοια του ρεαλισμού
Το υλικό και η ηλικία του
Η σημασία
Η ταυτοποίηση του γλωσσικού υλικού
Η έννοια του συστήματος
Ο αναγωγικός χαρακτήρας της μεθόδου
Η έννοια της ευλογοφάνειας
Ένα παράδειγμα: ο μύθος του Schleicher
11. (Ιστορικοσυγκριτική) γλωσσολογία και (κλασική) φιλολογία
Γλωσσολογία ή φιλολογία;
Ο αντίλογος
Τα πλαίσια αναφοράς της γλωσσολογίας
Η γλωσσοφιλολογική προσέγγιση […]
12. Συγκριτική γλωσσολογία και ετυμολογία
13. Η ποιητική γλώσσα των Ινδοευρωπαίων
14. Επίλογος
Παράρτημα: Η αρχαία ελληνική ως ινδοευρωπαϊκή γλώσσα […]

26,50 23,90

Κατηγορία: